|
İşte Ben Bunları Yaşadı:58
29/05/2010 - 10:20
Eski yılları anımsarım. Her şey evde hazırlanır. Tavuk besle-nir, yumurta bedava sağlanır, çarşıdan ekmek alan ayıplanırdı.
- Bunun evde hanımı mı yok? Çarşıdan ekmek almayla başa mı çıkılır? Denir. Yufkalar, sac ekmeği, bazlambaç evde yapılırdı.
Şimdi bir de esnafın işine bakalım. Daha doğrusu; babamın anılarından okuyalım. O zaman esnaf, köylü hatta ev halkı, bahçesinde; sebze, meyve, tavuk ve yumurtasını kendi üretirdi. Herkes bir yönde üreticiydi.
Mahmut TEKER'in anılarından…
Esnaflık, dabaklık bir ahlak sorunuydu o zaman…
Kunduracılar, Dabaklar, Çapulacıların esnaf dernekleri vardı. Bunların adına (LONCA) derlerdi. Ustabaşlarını, yeni reislerini (başkanlarını) kendileri seçerlerdi. Kendilerine göre yasaları, kuralları vardı. Bu kurallar içersinde esnaf terbiyesini ve ahlakını korurlardı. Bir esnaf veya çırağı, yasadışı bir harekette bulundu mu; usta ona -yol- derdi. Bu bir nevi futboldaki kırmızı kartın gösterilmesine benzerdi. (Yol) denen adam, bir daha cezasını çekinceye kadar dükkanını açıp çalışamazdı.
Yemekli Merasim
Esnafa yemek vermek cezası al-mışsa onu karşılamak zorundaydı. Mesleklerde, kalfa ve usta çıkma törenleri vardı. Yemekli merasimlerde (Şad) kuşatılırdı. Şad kuşanan usta olmuş demekti.
Bafra'ya ihracat
Bafra ilçesinin yiyecek ihtiyaçları, Kızılırmak'tan kayıkla gönderilirdi. Hatta Kunduz Ormanlarının tomrukları bile birbirine bağlanıp sal şeklinde ırmağa salınıp, Bafra'daki kereste fabrikasına gönderilirdi. Kızılırmak'la nakil çok ucuza gelirdi.
Samsun'da tren, daha sonra gelişen otomobil nakliyatı, kayık ve sal nakliyatını bitirdi.
Saraçlar
Saraçlar, Semaverciler, Çapulacılar, Kunduracılar, Dabaklar, Uncular değil sadece nakliyatçılarda işlerini kaybetmiş oldular.
Ermeniler
Ermeniler zamanında; Köprübaşı, Karapınar, Yürükçal civarında üç un fabrikası vardı. Bu fabrikalar Havza un fabrikası ile rekabet ederlerdi.
Ermeniler gittikten sonra, bu fabrikaları ele geçirenler, ekonomik durumla-rıyla bu fabrikaları idare edip çalıştıramadılar. Her tarafta un fabrikaları çalışıp kar ederken, Vezirköprü'nün üç un fabrikası da kapandı. Aletleri parça parça satıldı ya da değirmen olarak çalıştırılmaya başlandı. Bazıları satıldı. |